Szkoła niemiecka w Alek­sandrowie Łódzkim

szkola aleksandrow

Budynek szkoły niemieck­iej w okre­sie między­wo­jen­nym. Fotografia pochodzi z pub­likacji: Artur Schmidt, Jubilaumss­chrift anlasslich der Jahrhun­dert­feier der ev-luth Kirche zu Alexandrow 18281928

Pier­wsza szkoła w Alek­sandrowie pow­stała w 1827 roku przy ulicy Koś­ciel­nej (naprze­ci­wko koś­cioła katolick­iego). Była wspólna dla dzieci katolic­kich i ewan­gelic­kich, posi­adała dwie klasy, dwie sale lek­cyjne i mieszkanie dla nauczy­ciela. Do naszych cza­sów nie zachował się żaden ślad po tym budynku; w 1914 roku uległ poważnym zniszczeniom, a ostate­cznie spłonął w 1945 roku.

Konkuren­cyjna, jed­nok­la­sowa szkoła dla niemiec­kich dzieci pow­stała już w 1834 roku, ufun­dowana przez pas­tora Augusta Rauha. Praw­dopodob­nie zna­j­dowała się w okoli­cach koś­cioła ewan­gelick­iego. Po wybu­dowa­niu pas­torówki1848 roku, ulokowano szkołę w jej murach, a po 1893 roku prze­nie­siono do wys­taw­ionego spec­jal­nie na potrzeby szkolne drew­ni­anego budynku. Oprócz jed­nej sali lek­cyjnej i mieszka­nia dla nauczy­ciela, szkoła posi­adała również salę do nabożeństw dla dzieci i udziela­nia nauk przed­kon­fir­ma­cyjnych.

W 1910 roku, w alek­sandrowskiej wspól­no­cie ewan­gelick­iej pod­jęto decyzję o budowie nowego gmachu szkol­nego, zdol­nego pomieś­cić pow­ięk­sza­jącą się liczbę dzieci. Szkoła stanęła w 1913 roku przy ulicy Łęczy­ck­iej 4, w dawnym ogrodzie pas­tora na tyłach koś­cioła ewan­gelick­iego. Zna­j­dowało się w niej sześć sal lek­cyjnych, sala kon­fir­ma­cyjna, mieszkanie dla nauczy­ciela oraz dwie salki na strychu przez­nac­zone na siedz­iby różnych niemiec­kich sto­warzyszeń. Udział w sfi­nan­sowa­niu szkoły mieli alek­sandrowscy prze­mysłowcy, z najwięk­szym z nich – Adolfem Greilichem – na czele.

szkola aleksandrow wspolczesne

Współczesny (2016) widok na budynek dawnej szkoły niemieck­iej

Po odzyska­niu niepodległości przez Pol­skę, władze pol­skie odnosiły się do tej szkoły z pewną dozą nieufności. Przy­wiązu­jąc dużą wagę do wychowywa­nia dzieci w duchu patri­o­tyzmu, wskazy­wano, że słabą zna­jo­moś­cią języka pol­skiego wykazują się nie tylko uczniowie, ale również niek­tórzy nauczy­ciele. Również w bib­liotece prze­ważały dzieła niemieckie. Mimo licznych zas­trzeżeń, szkoła zbier­ała pochwały za jej dzi­ałal­ność uspołecz­ni­a­jącą młodzież.

Budynek szkoły stoi na swoim miejscu do dzisiaj, choć jego bryła uległa pewnym przy­bu­dowom (m.in. dobu­dowano jedno piętro, zmniejs­zono kąt nachyle­nia połaci dachu i usunięto z elewacji wszys­tkie detale architek­ton­iczne). Obec­nie mieści się w nim miejskie przed­szkole.

 


Krzysztof Paweł Woź­niak, Niemiecka społeczność Alek­sandrowa do 1918 r. [w:] Alek­san­drów wczo­raj i dziś. Rocznik XXV, Alek­san­drów Łódzki 2007

Tomasz Pietras, Alek­sandrowska „Dwójka” – pol­ska szkoła dla niemiec­kich dzieci [w:] www.warsztathistoryka.uni.lodz.pl

 

Podobne tem­aty

Zobacz też:

 
Pod koniec XIX wieku, Władysław
Boet­ticher, admin­is­tra­tor miejs­cowej
cukrowni, pod­jął decyzję…
»»
 
Ufun­dowana przez Hen­ryka
Schlossera szkoła przez­nac­zona
była dla
dzieci bogatych…
»»
 

Autorzy

Podz­iękowa­nia

Poli­tyka pry­wat­ności

Zgod­ność ze stan­dar­d­ami

Jak korzys­tać z wit­ryny?

Licencja

Kon­takt

Słownik pojęć

Rys his­to­ryczny epoki

Cmen­tarze

Posta­cie

 

Mapa