Gra­bi­e­niec

grabieniec mapaGra­bi­e­niec i oko­lice na mapie Prus Połud­niowych Davida von Gille’go (180203). Prze­ważają lasy i pustkowia. Źródło: https://www.sggee.org

Początki osady Gra­bi­e­niec się­gają 1796 roku. Wów­czas to właś­ci­ciel dóbr Kały Wielkie, Wyrzykowski, odstąpił 18 olę­drom część należącego do niego lasu. Początkowo nazy­wano kolonię Holen­drami Kałowskimi. Zadaniem osad­ników miało być wykar­c­zowanie i zagospo­darowanie nadanych ziem. Przez pier­wszych sie­dem lat dziedzic zwol­nił ich z płace­nia czyn­szu, podarował również 7,5 morgi gruntu na założe­nie cmen­tarza i szkoły. Praw­dopodob­nie na początku XIX wieku we wsi założono kan­torat. W 1820 roku pojawił się pier­wszy nauczy­ciel i kan­tor, nie­jaki Buch­holtz. Oprócz kar­czunku, olę­drzy zaj­mowali się też pracą w okolicznych hutach szkła.

Wieś roz­cią­gała się na obszarze pomiędzy dzisiejszymi uli­cami Alek­sandrowską, Szczecińską, Rąbieńską, Cedry i aleją Pasjon­istów. Główna droga prze­chodząca przez wieś biegła częś­ciowo po linii obec­nej ulicy Rojnej (do Wici). We współczes­nym nazewnictwie nazwa Gra­bi­e­niec zachowała się w odniesie­niu do niewielkiej uliczki bieg­nącej między uli­cami Trak­torową i Kaczeń­cową (to peryfe­ria dawnego Gra­bieńca). Po II wojnie świa­towej włąc­zono go w granice Łodzi. Współczesne pro­cesy urban­iza­cyjne zupełnie zatarły ślady po dawnej osadzie olęder­skiej.

W roku 1936 kan­torat Gra­bi­e­niec został samodziel­nym fil­i­ałem (jed­nos­tką koś­cielną posi­ada­jącą własną świą­tynię, ale nie posi­ada­jącą swo­jego pas­tora i podległą jakiejś parafii, w tym przy­padku zgier­skiej). W tym samym roku zaczęto budowę koś­cioła, jed­nak ze względu na brak fun­duszy i wybuch II wojny świa­towej, nigdy jej nie ukońc­zono. Place przy­go­towane pod budowę domu parafi­al­nego również pozostały puste. Po wojnie fil­iał przes­tał ist­nieć.

 


Edyta Klink-Orawska, Wiara, praca, nowa ojczyzna. Dzieje luteranizmu na ziemi zgier­skiej do 1972 roku, Zgierz 2012

Ryszard Rosin (red), Łódź. Dzieje miasta, tom I, Warszawa–Łódź 1988

 

Podobne tem­aty

Zobacz też:

 

Autorzy

Podz­iękowa­nia

Poli­tyka pry­wat­ności

Zgod­ność ze stan­dar­d­ami

Jak korzys­tać z wit­ryny?

Licencja

Kon­takt

Słownik pojęć

Rys his­to­ryczny epoki

Cmen­tarze

Posta­cie

 

Mapa