Rafał Bratoszewski

rbratoszewskiZagin­iony portret Bratoszewskiego z koś­cioła ewan­gelick­iego w Alek­sandrowie. Zdję­cie pochodzi z broszury Artura Schmidta Jubi­laumss­chrift anlasslich der Jahrhun­dert­feier der ev-luth Kirche zu Alexandrow 18281928

Nie znamy dokład­nej daty urodzenia Rafała Bratoszewskiego – w przy­bliże­niu możemy ustalić ją na lata 6070 XVIII wieku na pod­stawie infor­ma­cji o kari­erze urzęd­niczej jego ojca. Ojciec, Andrzej Bratoszewski herbu Sulima był sędzią ziem­skim i właś­ci­cielem wsi Dobrzelin koło Żych­lina (obec­nie powiat kut­nowski). Rafał był jed­nym z czwórki jego dzieci, oprócz dwóch córek miał jeszcze drugiego syna, Emeryka, który pełnił funkcję jed­nego z szam­be­lanów na dworze ostat­niego króla Pol­ski.

Zanim Rafał Bratoszewski zasłynął jako założy­ciel osady fab­rycznej Alek­san­drów, spra­wował funkcję sędziego pokoju w powiecie orłowskim. W roku 1798 nabył dobra ziem­skie w Brużycy Wielkiej. Poprzedni właś­ci­ciel tych ziem, Walenty Cho­brzyński, chcąc zmod­ern­i­zować swoje włości, w 1782 roku oddał kilka dzi­ałek w dziedz­iczne użytkowanie trzem przy­byszom z Niemiec. Początkowo osied­lali się głównie rol­nicy, a w lat­ach późniejszych również rzemieśl­nicy, przede wszys­tkim tkacze. Bratoszewski rozu­miał korzyści płynące z pracy niemiec­kich kolonistów i również wspierał ich napływ. Poma­gał w wybu­dowa­niu szkoły, domu mod­l­itwy oraz pier­wszego koś­cioła ewan­gelick­iego w Rudzie Bugaj. W 1801 roku sprowadził do Brużycy pier­wszego stałego pas­tora, Fry­deryka Tuve.

Około 1816 roku Bratoszewski założył na najbardziej nieu­rodza­jnej części swoich dóbr osadę fab­ryczną, nastaw­ioną na pro­dukcję tkanin weł­ni­anych. Równocześnie rozpoczął budowę koś­cioła katolick­iego oraz pier­wszych domów dla tkaczy. Swój wkład finan­sowy miał także w budowie budynków użyteczności pub­licznej – ratusza i jatek miejs­kich. Dzięki anon­som w prasie niemieck­iej, w nowej osadzie zaczęli pojaw­iać się pier­wsi osad­nicy, przede wszys­tkim wyk­wal­i­fikowani tkacze, a wkrótce, również polscy i żydowscy rzemieśl­nicy i kupcy.

Nowe miasteczko zyskało nazwę Alek­san­drów (na cześć panu­jącego wów­czas cara – Alek­san­dra I), a późniejsi wiz­y­ta­torzy wskazy­wali je jako wzór dla innych tego typu osad – szczegól­nie Zgierza i Łodzi. Na fali sukcesów, w 1822 roku Alek­san­drów uzyskał prawa miejskie.

Rafał Bratoszewski zmarł dwa lata później, 6 grud­nia 1824 roku. Nie doczekał się efek­tów również wspier­anej przez siebie budowy murowanego koś­cioła ewan­gelick­iego przy zachod­niej pierzei rynku. Wśród społeczności luter­ańskiej, pamięć o założy­cielu miasta była żywa jeszcze w sto lat po założe­niu parafii brużycko-aleksandrowskiej. Określano go jako męża wysoko uksz­tał­conego, prze­jętego zasadami najsz­er­szej tol­er­ancji, pro­tek­tora i dobrodzieja, którey wejrzał w duchowe i duchowne potrzeby kolonistów i któremu parafia brużycko-slaksandrowska ogrom­nie wiele zawdz­ięcza.

Ciało Bratoszewskiego pochowano w podziemi­ach pod posadzką katolick­iego koś­cioła pw Św. Rafała w Alek­sandrowie Łódzkim.

 


Tomasz Pietras, Alek­san­drów – Jedno z lep­szych w Polsce miasteczek [w:] www.warsztathistoryka.uni.lodz.pl

Tomasz Pietras, Ante­naci Rafała Bratoszewskiego [w:] www.warsztathistoryka.uni.lodz.pl

Stule­cie parafii Alek­sandrowskiej, Zwias­tun Ewan­geliczny, R. IV, 1901, nr 10, 336340. [w:] Tukaj H., Wró­bel J., Alek­san­drów Łódzki, Zarys dziejów 18161948, Alek­san­drów 1992

Podobne tem­aty

Zobacz też:

 
Już jako młody człowiek, Okołow­icz
był pos­esorem wsi Szy­manów
w powiecie szad­kowskim… »»
 
Pod koniec XVIII wieku, otrzy­mał
po ojcu kilka wsi, wchodzą­cych
w skład dóbr Strze­blew… »»
 
Zakrzewski na rozwój suki­en­nictwa
w Pod­dębi­cach zaciągnął poży­czki,
których wartość wyniosła… »»
 

Autorzy

Podz­iękowa­nia

Poli­tyka pry­wat­ności

Zgod­ność ze stan­dar­d­ami

Jak korzys­tać z wit­ryny?

Licencja

Kon­takt

Słownik pojęć

Rys his­to­ryczny epoki

Cmen­tarze

Posta­cie

 

Mapa