Koś­ciół ewangelicko-augsburski w Łęczycy

kosciol leczyca

Łęczy­cki koś­ciół w lat­ach 50-tych XX wieku. Autorem zdję­cia jest Jan Gier­liński (źródło: Ziemia Łęczy­cka, nr 2/1959 oraz Łęczyca zapom­ni­ana: pocztówki, fotografie i ryciny, Alicja Łosińska, Karol Niewiadom­ski i Mirosław Pis­arkiewicz, Łęczyca 2007)

Łęczy­cki koś­ciół ewangelicko-augsburski stał przy ulicy Ozorkowskiej przez blisko 150 lat. Już dwa lata po założe­niu w mieś­cie fil­i­ału ewan­gelick­iego, podległego parafii w Ozorkowie, w 1843 roku jeden z członków gminy, Adolf Schlab­itz, uzyskał od władz cars­kich plac pod budowę świą­tyni. Koś­ciół nie został jed­nak wznie­siony od pod­staw. Postanowiono zakupić i prze­nieść do Łęczycy drew­ni­any, nieużytkowany koś­ciółek z parafii w Alek­sandrowie, co stało się (ponoć po wielu petrak­tac­jach) jeszcze w tym samym roku. Niewielki zbór prze­trans­portowano z Rudy Bugaj lub, co sugerują niek­tóre źródła, z Alek­sandrowa, do którego został prze­nie­siony w późniejszych lat­ach. Po wybu­dowa­niu w Alek­sandrowie w 1828 roku okaza­łej, klasy­cysty­cznej świą­tyni, stary koś­ciółek przes­tał być użytkowany, więc pomysł prze­trans­portowa­nia go w inne miejsce był jedyną szansą na przedłuże­nie jego „życia”.

Zanim łęczy­cki koś­ciółek wyświę­cono i odd­ano do użytku (miało to miejsce dopiero 15 marca 1853 roku), przeprowad­zono w nim remont i pow­ięk­szono o niewielką wieżę z dwoma dzwon­ami. Trudno powiedzieć czy również w tym cza­sie dobu­dowano nad drzwiami wejś­ciowymi pięknie zdo­bioną wim­pergę, czy też ist­ni­ała ona już wcześniej. L. Mikoła­jczyk na łamach „Ziemi Łęczy­ck­iej” zauważył, że w architek­turze koś­cioła dają się zauważyć silne wpływy stylu skan­dy­nawskiego. W lit­er­aturze można również natknąć się na infor­ma­cję, zgod­nie z którą ów koś­ciółek sprowad­zony został do Rudy Bugaj z Nor­wegii jako kom­plet złożony z gotowych ele­men­tów. Ponoć właśnie możli­wość roz­mon­towywa­nia i ponownego mon­towa­nia tego budynku, miała skłonić ewan­ge­lików z Łęczycy do zakupu i prze­niesienia go do swo­jego miasta. Ale czy kra­jem pochodzenia ele­men­tów tego koś­cioła mogła być odległa Nor­we­gia? Wydaje się to mało praw­dopodobne, ale dopiero pogłębione bada­nia mogłyby zwery­fiować prawdzi­wość tej pogłoski.

leczyca kosciol oltarz

Ołtarz główny. Źródło: Przy­ja­ciel Domu.
Ewan­geliczny Kalen­darz Ludowy na rok 1938,
Warszawa 1938

Funda­torem obrazu do ołtarza głównego był dyrek­tor fab­ryki w Ozorkowie, Karol Scheibler, w lat­ach późniejszych najwięk­szy łódzki prze­mysłowiec. Organy wybu­dowała firma Drachen­berg z Gąbina. His­to­rycznym doku­mentem potwierdza­ją­cym transakcję jest bib­lia ołtar­zowa z 1821 roku, w której zna­j­dują się ryciny koś­cioła z Rudy Bugaj wraz ze słowami dedykacji: Ewangelicko-luterańska gmina w Alek­sandrowie ewangelicko-luterańskiej gminie w Łęczycy. Warto również wspom­nieć, że w posi­ada­niu łęczy­ck­iego koś­cioła zna­j­dowała się Bib­lia Radzi­wiłłowska z 1563 roku, podarowana przez pas­tora Bando z okazji poświęce­nia zboru. Niestety ów bez­cenny wolu­min zag­inął w cza­sie II wojny świa­towej.

W 1905 roku koś­ciół został grun­townie odrestau­rowany; dobu­dowano również zakrys­tię. Kilka lat później, w 1913, wznie­siono obok koś­cioła dom parafi­alny, w swoich murach mieszczący też szkołę. Jedną z ostat­nich inwest­y­cji było wys­taw­ie­nie w roku 1930 murowanej dzwon­nicy (dziś nie ma już po niej żad­nego śladu).

Po II wojnie świa­towej obiekt przes­tał być użytkowany, a w 1986 roku został poważnie uszkod­zony przez wichurę. Wkrótce koś­ciół został roze­brany. Przez jakiś czas jego frag­menty, w tym piękna, bogato zdo­biona wim­perga, zna­j­dowały się na dziedz­ińcu zamkowym. Po kilku lat­ach zmieniły lokaliza­cję; obec­nie pozostałości po koś­ciółku nie są dostępne dla zain­tere­sowanych.

 


Ryszard Rosin, Łęczyca. Mono­grafia miasta do 1990 roku, Łęczyca 2001

Paweł Andrzej Górny, Cmen­tarz ewangelicko-augsburski w Ozorkowie, Ozorków 2010

Mirosław Pis­arkiewicz, Koś­ciół ewangelicko-augsburski [w:] Posłaniec Bernardyński, nr 10/2001

L. Mikoła­jczyk, Łęczy­cki koś­ciół ewang­ielicki [w:] Ziemia Łęczy­cka, nr 2/1959

Przy­ja­ciel Domu. Ewan­geliczny Kalen­darz Ludowy na rok 1938, Warszawa 1938

 

Podobne tem­aty

Zobacz też:

 
Od momentu pow­sta­nia koś­cioła
w 1828 roku, bryła nie uległa
żad­nym prze­bu­dowom…
»»
 
Koś­ciół w Rudzie sto­sunkowo
krótko służył ewan­ge­likom
z Brużycy i okolic…
»»
 
Wiadomo, że tute­jszy koś­ciół
wznie­siono w 1854 roku. Był to
praw­dopodob­nie…
»»
 
Strzelisty, neogo­ty­cki gmach
który możemy oglą­dać dzisiaj
przy ulicy 1-go Maja…
»»
 
Fasada ozdo­biona jest wysokim
portykiem wspar­tym na czterech
korync­kich kolum­nach…
»»
 
Nad wejś­ciem zna­j­duje się
betonowa tablica z cytatem
z Pisma Świętego…
»»
 
Pomysło­dawcą budowy był
Daniel Goltz, miejs­cowy
kupiec i właś­ci­ciel…
»»
 

Autorzy

Podz­iękowa­nia

Poli­tyka pry­wat­ności

Zgod­ność ze stan­dar­d­ami

Jak korzys­tać z wit­ryny?

Licencja

Kon­takt

Słownik pojęć

Rys his­to­ryczny epoki

Cmen­tarze

Posta­cie

 

Mapa