Kościół Nazwa: Borowa

Kościół ewangelicko-augsburski w Borowej

Nieistniejący kościół ewangelicko-augsburski

Nieistniejący kościół w Borowej

Koś­ciół w Borowej w latach 30-tych XX wieku. Zdję­cie pochodzi ze zbiorów Muzeum w Gałkowie Dużym. Źródło: Eduard Kneifel, Harry Richter, Ewangelicko-luterańska parafia Brzeziny koło Łodzi 1829–1945, Łódź 2010


lata budowy

1933–34

architekt

Albert Krauss

wykonawca

Leo Lisner

styl

modernizm


lata budowy

1933–34

architekt

Albert Krauss

wykonawca

Leo Lisner

styl

modernizm


Pierwszy dom modlitwy w Borowej powstał wkrótce po założeniu kolonii (wytyczonej w 1803 roku); w jego murach odbywały się też lekcje. Wiadomo, że w 1862 roku budynek przebudowano i być może powiększono. O budowie kościoła zdecydowano dopiero w latach 30-tych XX wieku, po tym jak stary dom modlitwy doszczętnie spłonął (dokładnie 13 kwietnia 1933 roku). Wydarzenia potoczyły się szybko – już pod koniec maja plac pod świątynię podarował Wilhelm Kirsch, zorganizowano też komitet budowy. Na jego czele stanął brzeziński pastor i historyk kościoła ewangelicko-augburskiego w Polsce, Eduard Kneifel.

Zgodnie z projektem sporządzonym przez łódzkiego inżyniera Alberta Kraussa, kościołowi nadano wymiary 17 × 10 × 10 metrów. Budowla miała ciężką, zgeometryzowaną bryłę i była niemal całkowicie pozbawiona ozdób. Otwór wejściowy zwieńczony był półokrągłą płyciną z cytatem z Ewangelii św. Jana (14, 19): Ich lebe, und ihr sollt auch leben („Ja żyję i wy żyć będziecie”). Na bokach frontowej ściany umieszczono po dwa płaskie pilastry, a ponad gzymsem schodkowy szczyt z centralnie ustawionym krzyżem. Wnętrza doświetlał rząd czterech okien umieszczonych na ścianach bocznych i pięć małych, wąskich okien od frontu. Dach prawdopodobnie był dwuspadowy.

borowa kosciol projekt

Projekt kościoła w Borowej. Źródło: Eduard Kneifel, Das Kirchspiel Brzeziny: zur 100-jährigen Jubiläumsfeier der evangelisch-lutherischen Kirche in Brzeziny, Brzeziny 1933

Kamień węgielny pod budowę kościoła położono 13 sierpnia 1933 r. w obecności wspomnianego pastora Kneifla i Adolfa Dobresteina z Łodzi. Prace budowlane poprowadził Leo Lisner, łódzki budowniczy. Datki na świątynię zbierano wśród mieszkańców Borowej i okolicznych kolonii. Już w 1934 roku kościół poświęcono i oddano wiernym; w uroczystości wział udział pastor Kneifel i Löffer z łódzkiej parafii św. Mateusza.

Po II wojnie światowej kościół został rozgrabiony i zdewastowany, a w 1951 roku rozebrany. Dziś nie ma po nim żadnego śladu. [2018]


Eduard Kneifel, Das Kirchspiel Brzeziny: zur 100-jährigen Jubiläumsfeier der evangelisch-lutherischen Kirche in Brzeziny, Brzeziny 1933

inne kościoły w regionie

Related Articles

 

więcej

Autorzy

Podziękowania

Polityka prywatności

Zgod­ność ze stan­dar­d­ami

Jak korzys­tać ze strony?

Licencja

Kontakt

historia

Osadnictwo olęderskie

Kolonizacja w czasach Prus

Okres wojen napoleońskich

Budowa okręgu włókienniczego

Powstanie listopadowe

Please publish modules in offcanvas position.

Kościół ewangelicko-augsburski w Bogusławowie

Poprzedni

Kościół ewangelicko-augsburski w Brzezinach

Następny